تفاوت Rayyan و Covidence در بررسی اسناد در مررور نظامند

Rayyanیک ابزار رایگان و آنلاین برای پژوهشگران است که کمک می‌کند مقالات علمی را برای مرور نظام‌مند (Systematic Review) سریع‌تر غربال کنند (یعنی تصمیم بگیرند مقاله شامل بشود یا حذف). ساده و کاربرپسند است.

Covidence یک نرم‌افزار حرفه‌ای و پولی برای کل فرایند مرور نظام‌مند است؛ از غربالگری مقالات تا استخراج داده‌ها و ارزیابی کیفی.  بیشتر برای کار تیمی و پروژه‌های پژوهشی رسمی استفاده می‌شود.

جمع‌بندی:

اگر دانشجو یا پژوهشگر فردی هستی و دنبال ابزار رایگان باشید Rayyan کفایت می‌کند.

اگر در تیم پژوهشی یا مرور نظام‌مند رسمی کار می‌کنید Covidence انتخاب بهتری است، چون امکانات بیشتری برای Critical Appraisal و مستندسازی دارد.

روند کار با Rayyan  و Covidence:

فرض کنید شما برای پایان‌نامه‌ات ۵۰۰ مقاله از پایگاه‌هایی مثل PubMed و Scopus دانلود کرده اید. حالا می‌خواهید مرور نظام‌مند (Systematic Review) انجام بدهید.

---

اگر از Rayyan استفاده کنید:

1.    فایل مقالات (RIS, EndNote, Zotero…) رو در Rayyan آپلود می‌کنید.

2.    Rayyan همه مقالات رو لیست می‌کند.

3.    شروع به غربالگری عنوان و چکیده می‌کنید:

o       برای هر مقاله تصمیم می‌گیری: Include (شامل شود)، Exclude (حذف شود) یا Maybe.

o       می‌توانید دلیل حذف رو به صورت برچسب بنویسید.

4.    بعد از غربالگری، لیست مقالات انتخاب‌شده رو خروجی می‌گیرید.
Rayyan فقط در مرحله انتخاب مقالات کمک می‌کند.

---

اگر از Covidence استفاده کنید:

1.    مقالات را وارد Covidence می‌کنید.

2.    مثل Rayyan مرحله غربالگری عنوان/چکیده رو انجام می‌دهید (تیمی یا فردی).

3.    وارد مرحله دوم می‌شوید: Full-text screening (بررسی متن کامل مقاله‌ها).

4.    بعد، بخش ویژه برای ارزیابی کیفیت دارد → اینجا می‌توانید چک‌لیست‌هایی مثل CASP رو داخلش اجرا کنید.

5.    در نهایت  در Data Extraction اطلاعات مهم هر مقاله (مثل سال، روش، نتایج) رو در فرم‌های آماده وارد می‌کنید.

6.    نرم‌افزار خروجی ساختارمند می‌سازد که مستقیماً در نوشتن مقاله یا پایان‌نامه قابل استفاده است.
Covidence کل چرخه مرور نظام‌مند رو پوشش می‌دهد، نه فقط غربالگری.

خلاصه:

• Rayyan = سریع و ساده، برای غربالگری اولیه عالی است.
• Covidence = کامل و پیشرفته، از غربالگری تا استخراج داده‌ها و CASP رو پشتیبانی می‌کند.

معادل دستی Rayyan:

Rayyanدر اصل برای غربالگری (Screening) مقاله‌هاست.

1.    خروجی جستجوی مقاله‌ها رو از پایگاه‌ها (PubMed، Scopus و...) می‌گیرید (فرمت RIS, CSV یا BibTex).

2.    همه رو در Excel یا EndNote/Zotero/Mendeley وارد می‌کنید.

3.    یک ستون برای تصمیم‌گیری درست می‌کنید (Include / Exclude / Maybe).

4.    برای هر مقاله، عنوان و چکیده را می‌خوانید و در ستون یادداشت می‌کنید چرا حذف یا انتخاب شد.
یعنی Rayyan  یک اکسل یا نرم‌افزار مدیریت رفرنس ولی با سرعت و رابط کاربری بهتر است

---

معادل دستی Covidence:

Covidence علاوه بر غربالگری، ارزیابی کیفیت + استخراج داده‌ها + مستندسازی را هم دارد.

1.    غربالگری اولیه (مثل بالا در Excel یا EndNote).

2.    غربالگری متن کامل (Full-text) → مقاله کامل رو می‌خونید، در Excel ستون جدا برای "include/exclude" اضافه می‌کنید.

3.    ارزیابی کیفیت (مثلاً با چک‌لیست CASP) → برای هر مقاله یک جدول Word یا Excel پر می‌کنید.

4.    استخراج داده‌ها (Data Extraction) → اطلاعات کلیدی مثل نویسنده، سال، روش، نتایج رو در یک جدول اکسل وارد می‌کنید.

5.    در نهایت همه نتایج رو در فایل اکسل یا Word ذخیره می‌کنید تا برای نگارش مرور نظام‌مند استفاده شود.
یعنی Covidence  ترکیب Excel + Word + فایل‌های جداگانه CASP که دستی پر می کنید.

خلاصه:

Rayyan دستی = Excel یا Mendeley/EndNote برای غربالگری

Covidence دستی = Excel + Word + چک‌لیست‌ها برای غربالگری، ارزیابی کیفیت، و استخراج داده‌ها